Cổ nhân cho rằng, mai vốn có tứ đức, khi mới kết nụ là nguyên, khi nở hoa là hanh, kết quả là lợi, khi quả chín là trinh, tức là tứ đức “nguyên, hanh, lợi, trinh”. Vận dụng trong nhân sự tức là “Nhân, nghĩa, lễ, trí”.
Ý nghĩa và cách sử dụng Tranh hoa mai
Hậu nhân còn có một cách lý giải khác: Hoa mai có 5 cánh, tượng trưng cho ngũ phúc: Thứ nhất là vui vẻ, thứ hai là hạnh vận, thứ ba là trường thọ, thứ tư là hanh thông, thứ năm là ân hòa. Đó cũng chính là ý nghĩa tượng trưng của loài hoa này.
Hoa mai thường nở trước khi xuân đến. Đó cũng chính là đặc trưng của loài hoa này. Hoa mai có khả năng chịu lạnh tốt, khi gió xuân đến, cây mai khai hoa, báo tin cho nhân gian biết mùa xuân đã về.
Cây mai có thân thẳng tượng trưng cho sự bất khuất và ý trí kiên cường. Do vậy, trong lịch sử, cây mai còn luôn được xem là vật tượng trưng cho khí chất, phẩm cách cao thượng là liêm khiết của người quân tử.
Cây mai cùng với tùng, trúc được xem là “Tuế hàn tam hữu”. Mai, lan, trúc, cúc được gọi là “Tứ quân tử”, tượng trưng cho lý tưởng cao nhất của bậc văn nhân.
Bức tranh họa cảnh chim hỷ thước đậu trên cành mai và hót vang mang ý nghĩa “Hỷ báo tảo xuân” (Báo tin vui về mùa xuân).
Bức tranh họa cây trúc, mai và hai con chim hỷ thước mang ý nghĩa “Trúc mai song hỷ”. Trong đó, cây trúc tượng trưng cho bậc trượng phu, cây mai được vi như thê tử. Do vậy, bức tranh này thường dùng làm lễ vật để chúc phúc cho hôn nhân.
Cây hoa mai được phối hợp với các loại cây, vật cát tường khác trong một bức tranh mang ý nghĩa chiêu nạp điều phúc.
Cách sử dụng:
Các bức tranh cây mai nên treo ở những vị trí cát lợi trong phòng khách hoặc thư phòng.
Trong các bức tranh trang sức nếu lấy cây mai làm chủ, Ngũ hành thộc Mộc. Do vậy, những người có Ngũ hành thuộc Mộc hoặc phù hợp với Mộc thích hợp treo loại tranh này. Những người có Ngũ hành khắc Kỵ với Mộc không nên treo loại tranh này.
Do cây mai có Ngũ hành thuộc Mộc nên thích hợp treo ở các hướng chính Nam, chính Đông, Đông Nam. Đây là những phương vị tương sinh của Mộc. Không nên treo hướng Đông Bắc, Tây Nam, chính Bắc. Đó là những phương vị khắc kỵ với Mộc. Nếu treo ở hướng Tây Bắc hoặc chính Tây thì bình thường.
Nếu bức tranh kết hợp giữa hoa mai và các loài chim thì nên lấy các loài chim là chủ thể cho bức tranh và dựa vào loài chim để xác định những điều nên và không nên.
Nếu đem bức hoa mai treo trên cung Đào hoa trong phòng ngủ tất càng thêm vượng cung Đào hoa. Những người đã kết hôn không nên treo tranh hoa mai ở cung Đào hoa của căn phòng.
