Dầu ăn và chất béo giữ một vai trò quan trọng đối với sức khỏe chúng ta, các món chiên xào cũng là những món ăn khoái khẩu của nhiều người. Để tiết kiệm, một số người nội trợ hoặc các quán ăn vỉa hè sau khi chế biến các món ăn chiên xào thường sử dụng lại dầu ăn đã chế biến trước đó. Việc làm này thật sự không mấy hữu ích mà trái lại còn gây nên những những tác hại khôn lường cho sức khỏe.
Dầu ăn và chất béo có vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người
Dầu ăn là nguồn cung cấp và dự trữ năng lượng lớn nhất cho cơ thể: 9 kcal/g so với 4 kcal/g do các chất đạm, đường, bột cung cấp. Ngoài ra, chúng còn là dung môi của các vitamin tan trong dầu, mỡ như vitamin A, D, E, K. Dầu ăn cũng là nguồn cung cấp các axit béo thiết yếu, giúp cơ thể tăng trưởng, da dẻ mịn màng, ít viêm nhiễm và hoàn thiện chức năng sinh sản của cơ thể.
Hiện nay có nhiều người hạn chế hoặc thậm chí không sử dụng dầu ăn vì tâm lý ngại chất béo. Theo bác sĩ Nguyễn Thị Minh Kiều, chủ tịch Hội Dinh dưỡng Thực phẩm TPHCM, việc hạn chế hoàn toàn hay dùng quá nhiều đều không tốt cho sức khỏe. Tốt nhất là nên cân đối số lượng và chất lượng chất béo trong bữa ăn hằng ngày (15-30% trên tổng năng lượng do khẩu phần ăn đem lại) để đảm bảo lợi ích cho cơ thể.
Tuy nhiên, sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần sẽ gây nguy hiểm cho sức khỏe.
VÌ SAO LẠI NGUY HIỂM
Thông thường để tiết kiệm, bộ phận không nhỏ các bà nội trợ có thói quen sử dụng lại dầu ăn đã chiên để chế biến cho các món ăn sau đó. Đây là việc làm hoàn toàn không tốt đối với sức khỏe.
Dầu được sử dụng nhiều lần cũng thường thấy ở các quán bán hàng rong, ngay cả ở những khách sạn, nhà hàng dầu ăn vẫn được sử dụng lại. Có lẽ cả người tiêu dùng và những người tái sử dụng dầu thậm chí không biết có mối nguy hiểm sức khoẻ hoặc họ bỏ qua tất cả các dấu hiệu nguy hiểm nhằm thu lợi nhuận.
Theo các bác sĩ và Viện Khoa học Y học Ấn Độ (AIIMS) chất béo trong các mặt hàng thực phẩm có bốn loại gồm chất béo bão hòa, không no, mono và trans, trong đó chất béo chuyển hóa (trans) là nguy hiểm nhất. Chúng có mặt trong bất kì loại dầu nào khi được sử dụng trong một thời gian dài hoặc ngay sau khi đun sôi.
Sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần sẽ gây nguy hiểm cho sức khỏe
Ngoài ra, dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần sẽ dễ bị oxy hóa do tiếp xúc với oxy từ bên ngoài môi trường, gây nguy cơ mắc các bệnh lý mãn tính như ung thư, tim mạch, tiểu đường… Các loại thực phẩm carbohydrate cao như khoai tây dễ dàng sản xuất acrylamide khi chiên rán. Đó là lý do mà khoai tây chiên được xem là một trong những món ăn gây ung thư.
Quá trình chiên kĩ hoặc chiên đi chiên lại nhiều lần sẽ tạo ra sản phẩm phụ gọi là acrylamide. Acrylamide là một khối u chứa chất độc thần kinh mạnh, có tác dụng phụ không chỉ trên não, mà cả đối với các cơ quan sinh sản.
Hơn nữa, những món ăn ở Việt Nam như thịt chiên, cá chiên, nem chua chiên nếu tiếp xúc với dầu ăn nhiệt độ cao sẽ phát sinh các chất cháy khét dễ gây ung thư. Các chất này hòa dầu ăn và tiếp tục bị đun đi đun lại với đồ ăn mới, cực kỳ nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng.
Không chỉ gây nguy hiểm, việc sử dụng dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần còn khiến cho món ăn bị mất vị ngon, làm cho món ăn bị khét và đắng đi.
CẦN SỬ DỤNG DẦU ĂN ĐÚNG CÁCH
Theo lời khuyên của các chuyên gia, thức ăn chế biến bằng chiên, rán nên chọn loại chất béo chịu được nhiệt độ cao như mỡ động vật, dầu đậu nành, dầu hạt cải và dầu lạc. Cần làm nóng mỡ, dầu ăn một cách từ từ, khi đủ độ nóng mới cho thực phẩm vào.
Nên tẩm bột bao bọc thực phẩm trước khi chiên. Làm ráo dầu, mỡ chiên trên thực phẩm trước khi ăn. Đối với các khối thịt to, có thể luộc, hấp hay bỏ vào lò vi sóng làm cho chín sơ trước khi chiên.
Khi nấu ăn, các bà nội trợ cần cân đối lượng dầu mỡ phù hợp tránh lãng phí và không dùng lại dầu, mỡ thừa.
Nếu đi ăn các món chiên,xào ở ngoài, bạn cần chọn ăn, uống ở những hàng quán có uy tín và chất lượng. Tránh tình trạng hám rẻ ăn bừa, gây nguy hại cho sức khỏe.
THANH TỊNH (tổng hợp)
